Làm thế nào để tham vọng mà không đánh mất chính mình
Trong một khoảng thời gian dài, mình từng nghĩ tham vọng có nghĩa là muốn nhiều hơn.
Nhiều cơ hội hơn.
Nhiều thành tựu hơn.
Nhiều sự công nhận hơn.
Nhiều sự phát triển hơn.
Và thật ra, không có gì sai khi chúng ta muốn nhiều hơn.
Nhưng rồi đến một lúc, mình bắt đầu tự hỏi một câu hỏi khác:
Nếu việc trở nên thành công hơn dần biến mình thành một người mà chính mình cũng không còn nhận ra thì sao?
Câu hỏi đó đã thay đổi cách mình nhìn về tham vọng.
Mình vẫn có những ước mơ. Mình vẫn muốn xây dựng, sáng tạo, phát triển và thử thách bản thân. Mình vẫn tin rằng việc có những mục tiêu lớn là một điều rất đẹp.
Nhưng mình không còn tin rằng tham vọng nhất thiết phải yêu cầu mình từ bỏ chính mình trên hành trình đó.
Mình đang học cách hiểu rằng chúng ta hoàn toàn có thể tham vọng mà không đánh mất chính mình.
Tham vọng mà không đánh mất chính mình nghĩa là gì?
Với mình, tham vọng mà không đánh mất chính mình có nghĩa là theo đuổi những mục tiêu có ý nghĩa, trong khi vẫn giữ được sự kết nối với những giá trị, ranh giới, các mối quan hệ, sức khỏe tinh thần và cảm nhận về bản thân.
Đó là khi bạn cho phép thành công trở thành một phần trong cuộc sống, nhưng không để nó trở thành định nghĩa duy nhất về cuộc sống của bạn.
Bởi vì tham vọng có thể rất đẹp.
Nhưng tham vọng thiếu đi sự tự nhận thức có thể dần trở thành một điều khiến bạn kiệt sức.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa:
“Mình muốn xây dựng một điều gì đó có ý nghĩa.”
và
“Mình cần đạt được nhiều hơn bởi vì hiện tại mình vẫn chưa đủ tốt.”
Nhìn từ bên ngoài, hai động lực này có thể gần như giống hệt nhau.
Nhưng bên trong, chúng lại mang đến những cảm giác hoàn toàn khác.
Khi tham vọng trở thành một màn trình diễn
Đôi khi, tham vọng âm thầm biến thành một cuộc trình diễn.
Bạn bắt đầu đo lường sự tiến bộ của mình bằng những con số.
Lượt theo dõi.
Chức danh.
Thu nhập.
Cơ hội.
Thành tích.
Sự công nhận.
Luôn có một cột mốc tiếp theo đang chờ bạn.
Và ngay khi bạn đạt được một cột mốc, cảm giác hài lòng có thể biến mất nhanh đến bất ngờ, bởi sự chú ý của bạn đã chuyển sang điều tiếp theo.
Mình từng trải qua tâm lý này dưới nhiều hình thức khác nhau.
Áp lực thường không đến từ việc có ai đó trực tiếp nói rằng bạn chưa làm đủ.
Đôi khi, nó đến từ sự so sánh.
Bạn nhìn thấy một người trẻ hơn mình đạt được điều mà mình vẫn chưa đạt được.
Bạn thấy ai đó đang phát triển nhanh hơn.
Một người khác trở nên nổi bật hơn.
Một người dường như đang có chính xác cuộc sống mà bạn đang cố gắng xây dựng.
Và đột nhiên, hành trình của chính mình bắt đầu có vẻ quá chậm.
Đó là lúc tham vọng có thể không còn là nguồn cảm hứng nữa, mà bắt đầu trở thành nguồn gốc của sự lo âu.
Timeline của bạn không cần phải giống bất kỳ ai khác
Một trong những bài học khó nhất mà mình phải học là:
Timeline của người khác không phải bằng chứng cho việc mình đang bị bỏ lại phía sau.
Sẽ luôn có một người bắt đầu sớm hơn.
Một người phát triển nhanh hơn.
Một người nhận được cơ hội sớm hơn.
Một người dường như đã hiểu rõ mọi thứ.
Nhưng sự so sánh luôn lấy đi bối cảnh.
Chúng ta hiếm khi nhìn thấy toàn bộ câu chuyện phía sau thành công của một người khác.
Chúng ta nhìn thấy kết quả.
Nhưng không nhìn thấy những năm tháng, hoàn cảnh, sự hy sinh, những bất định, hệ thống hỗ trợ, thất bại hay những nỗ lực âm thầm đã diễn ra trước đó.
Vì vậy, mình thường tự nhắc bản thân:
Cuộc đời mình không hề đến muộn chỉ vì cuộc đời của một người khác đang diễn ra nhanh hơn.
Tham vọng trở nên lành mạnh hơn khi nó được xây dựng trên định nghĩa riêng của bạn về sự tiến bộ.
Hãy định nghĩa thành công trước khi thế giới định nghĩa nó thay bạn
Nếu bạn không tự định nghĩa thành công cho chính mình, cuối cùng người khác sẽ làm điều đó thay bạn.
Và định nghĩa ấy thường trở nên rất đơn giản:
Nhiều tiền hơn.
Nhiều sự chú ý hơn.
Nhiều địa vị hơn.
Nhiều người theo dõi hơn.
Nhiều thành tựu hơn.
Nhưng nếu thành công cũng có nghĩa là có thời gian thì sao?
Có những mối quan hệ ý nghĩa.
Được làm những công việc mà bạn tự hào.
Có khả năng nói “không”.
Có đủ khoảng trống để suy nghĩ.
Cảm thấy mình thực sự hiện diện trong chính cuộc sống của mình.
Có thể ngủ một cách bình yên.
Có một cuộc sống không cần phải trông thật ấn tượng mới được xem là có ý nghĩa.
Mình vẫn quan tâm đến thành tựu.
Mình chỉ không muốn thành tựu trở thành ngôn ngữ duy nhất mà mình dùng để đo lường cuộc đời mình.
Tham vọng cần có ranh giới
Trước đây, mình từng nghĩ rằng ranh giới có thể khiến tham vọng chậm lại.
Bây giờ, mình nghĩ ranh giới chính là thứ bảo vệ tham vọng.
Không có ranh giới, tham vọng có thể trở nên vô tận.
Luôn có một email khác cần trả lời.
Một ý tưởng khác cần thực hiện.
Một dự án khác cần hoàn thành.
Một cơ hội khác để nói “có”.
Cuối cùng, bạn có thể trở nên vô cùng năng suất, nhưng đồng thời ngày càng mất kết nối với chính mình.
Đó không phải kiểu thành công mà mình muốn.
Học cách nói “không” cũng là học cách tham vọng một cách bền vững.
Không phải cơ hội nào cũng là cơ hội dành cho bạn.
Không phải sự hợp tác nào cũng cần bạn dành sự chú ý.
Không phải xu hướng nào bạn cũng cần tham gia.
Và không phải mùa nào trong cuộc đời bạn cũng cần mức độ cống hiến tối đa.
Đôi khi, bảo vệ năng lượng của mình cũng chính là bảo vệ tầm nhìn của mình.
Bạn được phép muốn nhiều hơn
Có một khía cạnh khác của câu chuyện này mà mình nghĩ cũng quan trọng không kém.
Đôi khi, chúng ta bắt đầu sợ tham vọng vì chúng ta liên tưởng việc muốn nhiều hơn với lòng tham, áp lực hoặc cái tôi.
Nhưng muốn nhiều hơn từ cuộc sống không có nghĩa là bạn không biết trân trọng những gì mình đang có.
Bạn có thể trân trọng vị trí hiện tại và vẫn mong muốn phát triển.
Bạn có thể biết ơn và vẫn tham vọng.
Bạn có thể hài lòng và vẫn tò mò.
Bạn có thể yêu cuộc sống hiện tại của mình trong khi vẫn xây dựng một tương lai khác.
Mình không muốn thu nhỏ những ước mơ của mình chỉ để trông có vẻ khiêm tốn.
Mình muốn ôm lấy những ước mơ ấy với đủ sự tự nhận thức để chúng không kiểm soát mình.
Hãy xây dựng một cuộc đời, không chỉ một bản CV
Đây là điều mình thường xuyên quay trở lại để tự nhắc mình.
Một sự nghiệp thành công có thể là một phần của một cuộc sống đẹp.
Nhưng nó không thể là toàn bộ cuộc sống.
Có những mối quan hệ sẽ không bao giờ xuất hiện trên CV.
Có những buổi sáng bình yên sẽ không bao giờ làm tăng địa vị nghề nghiệp của bạn.
Có những cuộc trò chuyện, tình bạn, khoảnh khắc bên gia đình, thử nghiệm sáng tạo, những chuyến đi bộ, cuốn sách, bữa ăn và những ngày bình thường có thể chẳng trực tiếp đóng góp gì cho sự nghiệp của bạn.
Nhưng tất cả những điều đó vẫn là cuộc sống.
Mình không muốn quá tập trung vào việc xây dựng tương lai đến mức quên mất cách thực sự sống trong hiện tại.
Tham vọng nên giúp mình tạo ra một cuộc sống mà mình muốn sống trong đó — chứ không phải một cuộc sống mà mình luôn muốn trốn khỏi.
Hãy tự hỏi: “Mình đang thực sự theo đuổi điều gì?”
Khi tham vọng bắt đầu trở nên nặng nề, mình nghĩ chúng ta nên dừng lại một chút và tự hỏi:
“Mình thực sự đang theo đuổi điều gì?”
Là chính mục tiêu đó?
Hay là cảm giác mà mình tin rằng mục tiêu ấy sẽ mang lại?
Có thể bạn nghĩ mình muốn được công nhận nhiều hơn, nhưng điều bạn thực sự muốn là cảm giác được xác nhận giá trị của mình.
Có thể bạn nghĩ mình cần một nền tảng lớn hơn, nhưng điều bạn thực sự muốn là được nhìn thấy và được công nhận.
Có thể bạn nghĩ mình cần thêm một thành tựu nữa, nhưng điều bạn thực sự muốn là cho phép bản thân cuối cùng cũng được tự hào về chính mình.
Những khác biệt này rất quan trọng.
Bởi đôi khi, thành tựu tiếp theo không thể mang đến cho chúng ta điều mà chúng ta đang yêu cầu nó mang đến.
Giá trị bản thân không thể mãi mãi được giao cho những thành công bên ngoài quyết định.
Hãy để tham vọng thay đổi cùng với bạn
Tham vọng mà mình từng có vài năm trước không hoàn toàn giống với tham vọng của mình ngày hôm nay.
Và mình hy vọng nó sẽ tiếp tục thay đổi.
Ở những giai đoạn khác nhau của cuộc đời, chúng ta sẽ mong muốn những điều khác nhau.
Sẽ có những mùa dành cho việc xây dựng.
Những mùa dành cho việc thử nghiệm.
Những mùa dành cho sự hiện diện và được nhìn thấy.
Những mùa dành cho việc học hỏi.
Và cũng sẽ có những mùa dành cho việc chậm lại.
Một giai đoạn chậm hơn không có nghĩa là bạn đã trở nên kém tham vọng hơn.
Có thể đơn giản là định nghĩa của bạn về sự phát triển đã trở nên sâu sắc và nhiều chiều hơn.
Mình không còn muốn chỉ đo lường tham vọng bằng việc mình có thể hoàn thành bao nhiêu thứ.
Mình cũng muốn đo lường nó bằng cách mình có chủ đích đến đâu khi lựa chọn điều gì thực sự xứng đáng với năng lượng của mình.
Bạn không cần trở nên cứng rắn để thành công
Mình nghĩ có một quan niệm khá phổ biến rằng những người tham vọng cần phải trở nên cứng rắn hơn.
Làm việc chăm chỉ hơn.
Di chuyển nhanh hơn.
Quan tâm ít hơn.
Cạnh tranh nhiều hơn.
Không bao giờ dừng lại.
Không bao giờ nghỉ ngơi.
Không bao giờ nghi ngờ bản thân.
Nhưng mình không tin rằng sự mềm mại và tham vọng là hai điều đối lập.
Bạn có thể tham vọng và tử tế.
Quyết đoán và dịu dàng.
Tập trung và giàu lòng trắc ẩn.
Mạnh mẽ và nhạy cảm.
Bạn có thể đặt ra những tiêu chuẩn cao mà không trở nên tàn nhẫn với chính mình.
Bạn có thể mong muốn một cuộc đời phi thường mà không xem những ngày bình thường là những ngày thất bại.
Với mình, đó mới là một kiểu tham vọng bền vững hơn.
Tham vọng nên mở rộng bạn, không xóa đi bạn
Mình vẫn muốn phát triển.
Mình vẫn muốn tạo ra những điều có ý nghĩa.
Mình vẫn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, xây dựng những công việc có giá trị và nhìn xem mình có thể trở thành người như thế nào.
Nhưng mình muốn đến được những mục tiêu ấy với chính con người thật của mình.
Không phải một phiên bản của mình đã bị vắt kiệt đến mức mới có thể tồn tại.
Không phải một người đã hy sinh mọi ranh giới chỉ để đổi lấy một thành tựu.
Không phải một người đã quên mất điều mình thực sự muốn bởi vì quá bận rộn chứng minh rằng mình có thể đạt được nó.
Mình muốn tham vọng mở rộng cuộc sống của mình, chứ không xóa đi nó.
Vì vậy, nếu bạn cũng là một người tham vọng, mình hy vọng bạn sẽ không bao giờ cảm thấy rằng mình phải lựa chọn giữa những ước mơ và chính mình.
Bạn có thể mong muốn một cuộc sống lớn hơn.
Bạn có thể làm việc chăm chỉ.
Bạn có thể nghiêm túc với những mục tiêu của mình.
Bạn có thể xây dựng một điều gì đó phi thường.
Và bạn vẫn có thể bảo vệ sự bình yên của mình.
Bạn vẫn có thể thay đổi suy nghĩ.
Bạn vẫn có thể nghỉ ngơi.
Bạn vẫn có thể nói “không”.
Bạn vẫn có thể mềm mại.
Và bạn vẫn có thể là chính mình.
Mục tiêu không phải là trở nên thành công bằng cái giá phải trả là chính mình.
Mục tiêu là xây dựng một cuộc sống nơi tham vọng và bản sắc của bạn có thể cùng nhau trưởng thành.
Bình luận